News Portal

  • नेवा: समुदायले मनाए गथामुग पर्व : यस्तो छ किम्बदन्ती

    हीना सुवाल भक्तपुर, १५ साउन
    २८२८ पटक
    भक्तपुर, १५ साउन

    हरेक वर्ष झै यस वर्ष पनि साउन कृष्ण चतुर्दशी (मंगलबार) का दिन नेवार समुदायले गथामुग पर्व मनाएका छन् ।

    टोल, नगर, गाउँका चौबाटो, तीनदोबाटो तथा दोबाटोमा छ्वाली तथा नर्कटले बनाइएको गथामुगको दाह संस्कार गरी नेवार समुदायले यसलाई सम्पन्न गरेको छ । यसरी भीमकाय परालबाट बनेको गाथांमग सेलाउन जाँदा गुठी तथा दाफाभजनका सदस्यहरूले बाजागाजा बजाउने तथा अन्यले छ्याली बालेर सँगसँगै गई विभिन्न अश्लील गालीहरू गर्ने गरिन्छ ।

    गथामुगमा आवश्यक पर्ने साम्रगी भने टोलका स्थानीय बासिन्दासँगै माग्ने चलन रहेको छ । यसको लागि मुख्य गरी छ्वाली र नर्कट र नाङ्ग्लोका आवश्यकता पर्ने गर्दछ । टोलमा अलि चित्र कोर्न जान्नेले नाङ्लोमा विशाल डरलाग्दो मुखाकृति, कपडाबाट बनाइएका पुतलीहरूको माला, भोगटेलगायतले सिंगारिएर बनाइन्छ ।

    पराल र नर्कटबाट बनेको गथामुगलाई अश्लील र भद्दा देखाउन दुइटा ठूल्ठूला हरिया भोगटे र परालको डोरी बेरेर बनाएको डल्लो झुन्ड्याइन्छ । जसलाई पुरुषको जनेन्द्रीय अंगको प्रतीक मानिन्छ ।

    टोलटोलमा मान्छे मार्ने र मान्छेको मासु खाने गथामुग राक्षस मारेको सम्झनामा यो पर्व मनाइदै आइएको छ । टोल टोलमा गथामुगको आकृती बनाइ अपशब्द र गाली गलौजका साथ यात्रा गरि देश (हाल नगर) बाहिर लगि दहन गरिन्छ।

    यस्तो छ किम्बदन्ती

    किम्बदन्ती अनुसार मलामी गएका एक मानिसको खाजा खादै गर्दा लासको डल्लो उछित्टिएर उनको भागमा परेछ । स्वाद थाहाँ पाउने इच्छाले त्यो खाएपछि उसलाई मान्छेको मासुको तलतल लाग्न थालेछ र उ एक राक्षसमा परिणत भएछ ।

    समाजले देश निकाला गरेपछि उ झन् हिस्रक भएर बाटोमा एक्लै हिड्ने मानिसको शिकार गर्न थालेछ । एक दिन जम्काभेट भएको एक जना “नौ” ( नेवा: जाति भित्रको अर्थोपेडिक र सैलुन ब्यबसाय गर्ने) व्यक्तिले उक्त मानब मांस खाने “गथा मुग ” लाई राम्रो बनाइदिने बहानामा कपाल दार्ही काट्ने क्रममा घाटी रेटी मारिदिएछ्न ।

    यसप्रकार समाजमा हिंसा र डर फैलाउने दानब प्रवृत्ति बोकेको गथामुगको साउन कृष्ण चतुर्दशीको दिन समाज कल्याणको उदेश्य बोकेका नौले अन्त्य गरि दिएको सम्झनामा यो पर्व मनाइदै आएको जनविश्वास रहेको छ ।

    तस्वीर : राकेश सुकुपायोको वालबाट

     

    प्रतिकृया दिनुहोस्

    प्रिय परम्परा नबिर्स- आउँ संगै मनाऔँ जन्मदिनको हर्ष

    तिमी जेसुकै गर ! तर, म चाहिँ हतियारले आफ्नै नाम काटेर जन्मदिन मनाउँदिन। घरभित्रै हिउँको...

    रहेनन् जातीय तथा भाषिक अधिकार आन्दोलनका अगुवा साहित्यकार शाक्य

    नेपाल भाषाका प्रसिद्ध कवि एवं भक्तपुरका पुराना बामपन्थी नेता त्रिरत्न शाक्यको निधन भएको छ ।...

    हाजिरीजवाफ प्रतियोगितामा मदरल्याण्ड प्रथम

    नेसनल प्याब्सन भक्तपुर अन्तर्गत अन्तर विद्यालय हाजिरीजवाफ प्रतियोगिता-२०८१ सम्पन्न भएको छ । सिरिन केन स्कुलको...

    जिल्लाब्यापी अन्तर विद्यालय चित्रकला प्रतियोगिता गर्दै राष्ट्रको लागि दुई घन्टा अभियान

    राष्ट्रको लागि दुई घन्टा अभियानले भक्तपुर जिल्लाब्यापी अन्तर विद्यालय चित्रकला प्रतियोगिता आयोजना गर्ने भएको छ...

    दिब्यश्वरी प्लानिङको दुर्घटनामा मोटरसाइकलमा सवार महिलाको निधन

    भक्तपुरको मध्यपुर थिमि-२ सानोथिमिस्थित दिव्यश्वरी प्लानिङमा भएको सवारी दुर्घटनामा मोटरसाइकलमा सवार महिलाको ज्यान गएको छ...