News Portal

  • न्यायाधिसले नै न्याय माग्नुपर्ने अवस्थामा न्यायालय

    राजेशमान मानन्धर भक्तपुर, ३१ बैशाख २०८०
    ६१७ पटक
    भक्तपुर, ३१ बैशाख २०८०

    भक्तपुर जिल्ला अदालतका मूख्य न्यायाधिस गोपाल प्रसाद बास्तोलाले ११ महिनामा पाँच सय मुद्दा फैसला गरेका छन् । जिल्ला अदालतमा १ नम्बर इजलासका न्यायाधीस रहेका बास्तोलाले पाँच सय मुद्दा फैसला गरेका हुन् ।

    गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा भक्तपुर जिल्ला अदालतका मुख्य न्यायाधीस बास्तोलाले सबैभन्दा धेरै मुद्दा फैसला गरेका गरेका थिए । बागमती प्रदेश अन्तर्गत मात्र नभई देशैभरका जिल्ला न्यायाधीसमध्ये सर्वाधिक मुद्दा फैसलाको रेकर्ड उनले राखेका छन् । सबैभन्दा बढी संख्यामा मुद्दा फैसला गरेवापत उनी सम्मानित समेत भएका थिए ।

    यो वर्ष भने त्यो रेकर्ड राख्न उनलाई मुस्किल छ । ९ महिना अघि नै बढुवाको लाइनमा रहेका मूख्य न्यायाधिस बास्तोला उच्च अदालतमा न्यायाधिस भएर जाने मानसिकतामा रहेकाले उनले हेर्ने मुद्दा प्रभावित भएका छन् ।

    उच्चमा कुनै एक न्यायाधिस रिक्त हुँदा नै बढुवा हुनुपर्ने बास्तोला ४ दर्जन न्यायाधिस पद रिक्त हुँदा पनि बढुवा हुन पाएनन् । उनी मात्र होइन, प्रधानन्यायाधिस रहेका तत्कालीन प्रधानन्यायाधीस चोलेन्द्र शमशेर राणाविरुद्ध संसद्मा महाअभियोग प्रस्ताव दर्ता भएयता न्याय परिषदले काम गर्न नसक्दा ठुलो संख्यामा खाली पदमा पदपूर्ती हुन सकेन ।

    कामु प्रधानन्याधीसका रूपमा वरिष्ठतम् न्यायाधीश हरिकृष्ण कार्कीले एक वर्ष बढी बिताउदै छन् । तर, आफू मातहतका न्यायाधिसलाई उनले न्याय दिन सकेनन । न्यायाधिसले नै न्याय माग्नुपर्ने गजबको बिडम्बना यतिबेला न्यायालयमा देखिएको छ ।

    न्याय सेवामा बढुवा र नियुक्ति नै रोकिएपछि न्याय सम्पादनमा असर पर्ने नै भयो । पीडित पक्षले न्याय पाउन ढिलाइ हुने मात्र नभई यसले न्याय सेवामा दीर्घकालीन असर गर्ने निश्चित छ ।तर, सबै कुरा थाहा पाएपनि समस्या यथावत छ ।

    संवैधानिक परिषद्को बैठकले कामु प्रधानन्यायाधीस कार्कीको नाम प्रधान न्यायाधिसका लागि सिफारिस गरिसकेको छ ।तर, उनले संसदीय सुनुवाई लगायतको प्रक्रिया पुरा गरी नियुक्ति लिन जेठ पूरै कुर्नुपर्ने देखिन्छ । कार्कीलाई बैठकमा कामुकै हैसियतले पनि प्रधान न्यायाधिस सरह सबै अधिकार रहेको छ । तर, उनले मातहतको वृत्ति बिकास अघि बढाउँन कुनै पहल गरेका देखिएन । कानुन मन्त्री धनराज गुरुङ, प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल र प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता केपी शर्मा ओली पनि जिल्ला, उच्च  र सर्वोच्चका न्यायाधिस प्रति पूरै बेखबर जस्ता देखिए ।

    जिल्ला अदालतमा ३ दर्जन बढी न्यायाधीस पद रिक्त रहेका छन् भने उच्च अदालतमा ४ दर्जन बढी रिक्त छन् । सर्वोच्चमा समेत आधा दर्जन बढी पदपूर्ति गर्नुपर्ने अवस्था छ । ठुलो संख्यामा न्यायाधिस रिक्त रहेको अवस्थाले एकातर्फ न्याय सम्पादनमा असर परेको छ भने अर्कातर्फ न्यायाधिशहरुको वृत्ति बिकास ठप्प बन्न पुगेको छ । न्यायाधिसले नै न्याय नपाएको गुनासो गर्नुपर्ने गरी न्याय परिषदले काम गर्न नसक्नुमा सरोकारबालाको समेत कमजोरी देखिएको छ । न्याय हराएको मनस्थितिमा रहेका न्यायाधीसहरु जेनतेन न्याय सम्पादन गरिरहेकै छन् । तर, जनशक्ति अभावका कारण सेवाग्राही न्याय पाउनबाट बन्चित हुनु लोक कल्याणकारी राज्यमा सह्य विषय हुन सक्दैन ।

    (लेखक नेपाल मानव अधिकार संगठन भक्तपुरका कार्यसमिति सदस्य हुन् ।)

    प्रतिकृया दिनुहोस्

    सञ्चार जगत सत्ताको प्रतिपक्षी नै हुनुपर्छ भन्ने मान्यता सही होइन : मन्त्री शर्मा

    सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री रेखा शर्माले सरकारको बिरोध गर्ने नाउँमा व्यवस्थाकै बिरोध भैरहेको बताएकी...

    भक्तपुरमा मजदुर दिवसकै दिन गयो दुई मजदुरको ज्यान

    भक्तपुरमा विश्व मजदुर दिवसकै दिन दुई मजदुरको ज्यान गएको छ । इनार खन्ने क्रममा दुई...

    सूर्यविनायकले माग्यो सुझाव

    suryabinayak municipality katunje

    सूर्यविनायक नगरपालिकाले करबारे सुझाव मागेको छ । एक सूचना जारी गर्दै नगरपालिकाको राजश्व परामर्श समितिले...

    भक्तपुरमा गाईको बाच्छो खाएको आरोपमा काभ्रेका ३ मानिस समातिए

    भक्तपुरको चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नम्बर ९ मा गाई को बाच्छो काटेर खाएको आरोपमा ३ जना...

    भक्तपुर शाखाका बराललाई पत्रकार महासंघ उपत्यकाको रजत अभिनन्दन

    नेपाल पत्रकार महासंघको उपत्यका प्रदेश समितिले प्रदेश परिषद सदस्यहरु मध्येबाट २५ वर्षभन्दा बढी समयदेखि पत्रकारिता...