News Portal

  • मात्रा नमिलेको औषधि घातक

    ५७८ पटक

    काठमाडौं, ६ कार्तिक । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) बाट लड्न रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन मानिसले आयुर्वेदिक औषधि जथाभावी प्रयोग गर्न थालेको पाइएको छ । मात्रा नमिलेको र पहिलादेखि लागेका रोगको ख्यालै नगरी मात्रा नमिलेको जडीबुटी खानु शरीरका लागि घातक हुने भनाइ विज्ञको छ ।

    दैनिक भान्छामा प्रयोग हुने औषधीय गुण भएका मसलाले स्वाद बढाउने मात्र होइन, औषधिको समेत काम गर्छन् । मसलाको बढी प्रयोगले विभिन्न रोग लाग्ने खतरातर्फ कमैको मात्र ध्यान पुगेको पाइन्छ ।
    पद्मकन्या क्याम्पसको गृह विज्ञान विभागका प्रमुख पोषणविद् डा। जया प्रधानले कोरोना भाइरसविरुद्ध लड्न रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बलियो हुन आवश्यक भएको बताउनुभयो । उहाँले कोभिड–१९ लाग्ने डरले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ भन्दै बेसार, मेथी, अदुवा, लसुन, भिटामिन ‘डी’ लगायतका चिज बढी प्रयोग गरेको पाइएको जानकारी दिनुभयो । यसले गर्दा पनि कतिपय मानिस विभिन्न रोगको सिकार हुनुपरेको अनुभव डा। प्रधानले सुनाउनुभयो ।

    नेपालीमा एउटा उखान नै छ, ‘चिनी पनि बढी खाए तीतो हुन्छ’ भने झैँ क्षमता बढाउने नाममा राम्रो जानकारी र मात्रा नमिलाई औषधीय गुण भएका चिज खाँदा समस्या आउने गरेको भनाइ डा. प्रधानको छ ।

    भान्छामा प्रयोग हुने मरमसला औषधिजन्य हुन्छन्, त्यसमा कुनै द्विविधा नै छैन । धेरै खाने कुरा यस्ता छन् जुन एउटा रोगलाई हुन्छ भने अर्को रोगलाई हुँदैन । उदाहरणका लागि रक्तचाप कम भएको व्यक्तिले गुर्जो तथा बेसार पानीको बढी सेवन गरे खुट्टा बाउडिने तथा रिङ्गटा लाग्ने समस्या हुन सक्ने भनाइ डा। प्रधानको छ ।

    यता फिजिसियन जेनर तामाङले सामाजिक सञ्जालमा सुनेको भरमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता अभिवृद्धि गर्ने खानेकुरा खाएका धेरै बिरामी आउने गरेका छन् । मानिसले कोभिड–१९ सङ्क्रमित सँगको सम्पर्क भएपछि डराएर मात्रा नमिलाई त्यस्ता औषधि प्रयोग गर्ने गरेको पाइएको छ भन्नुभयो ।

    तामाङले धेरै आयुर्वेदिक र यस्ता भिटामिन मात्रा मिलाएर खाँदा धेरै असर गर्दैन तर मात्रा नमिलाई आफ्नो खुसी अथवा हल्लाका पछि लागेर खानाले हाम्रो स्वास्थ्यमा धेरै ठूलो असर गरिरहेको पनि प्रस्ट पार्नुभयो ।

    आयुर्वेदिक चिकित्सक डा. अमितमान जोशीले पहिलेदेखि नै दीर्घरोगका विभिन्न औषधि प्रयोग गरिरहेका हुन सक्छन्, त्यस्ता व्यक्तिलाई मात्रा नमिलेको औषधि खाँदा डरलाग्दो अवस्था सिर्जना हुने सम्भावना औँल्याउनुभयो ।
    रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन मानिसले मह, च्यवनप्राश, अदुवा, करेला, हर्वल चिया, तुलसी, बेसार, कागती, गुर्जो खाने गरेको पाइन्छ । यस्ता औषधिको प्रयोग गर्दा विज्ञसँग सल्लाह गरेर मात्र मात्रा मिलाएर प्रयोग गर्न डा। जोशीको सुझाव छ ।

    डा. जोशीले तौल व्यवस्थापन, मधुमेहको सही नियन्त्रण, उचित औषधिको प्रयोग र रक्तचाप नियन्त्रण, मास्कको प्रयोग र हात धुने जस्ता उपाय अपनाउनु नै अहिलेका लागि राम्रा विकल्प हुन् भन्नुभयो ।

    जडीबुटी प्रयोग गर्दा गर्भावस्था, स्तनपान गर्ने शिशुको स्थिति पनि ख्याल गर्नुपर्दछ । विशेष परामर्श वा सल्लाह बिना यी जडीबुटी प्रयोग गर्दा शरीरमा असर गर्छ । त्यसैले परामर्श लिएर मात्र जडीबुटी एवं यसबाट निर्मित औषधि सेवन गर्नुपर्ने हुन्छ ।

    अचेल मानिसका मुखमा ‘कोरोनाका लागि बेसार पानी’ झुन्डिएको छ । अवश्य पनि बेसार धेरै औषधीय गुण भएको जडीबुटी हो । बेसारमा पाइने रासायनिक तìव एन्टी अक्सिडेन्ट र एन्टी इन्फ्लामेसनमा धेरै फाइदा पुग्ने भनाइ डा. जोशीको छ ।
    उहाँले आयुर्वेद चिकित्सामा छालाको रोगमा बाह्य एवं आन्तरिक प्रयोग ज्यादै प्रभावकारी मानिएको छ । रक्तनलीभित्र जम्ने बोसो कोलेस्ट्रोल कम गर्न प्रभावकारी देखिएको छ । बेसार मिर्गौला एवं पित्तथैलीमा हुने पत्थरी हुनेले बढी प्रयोग गर्नुहुँदैन किनभने यसमा अत्यधिक क्याल्सियम हुन्छ भन्नुभयो ।
    दिल्लीस्थित मेदान्त अस्पतालका इन्डोक्राइनोलो एन्ड डाइबिटिजका सिनियर कन्सल्ट्यान्ट डा. एम सफी कुचेले ट्विट गर्दै बेसारको अत्यधिक प्रयोगबाट आफ्ना एक बिरामीमा आँखा पहेँलो हुने समस्या देखिएको अनुुसन्धान निष्कर्षमा उल्लेख गर्नुुभएको छ ।

    ट्विटमा उहाँले लेख्नुभएको छ– एक मधुमेहका बिरामीलाई हेरेँ, उहाँको बिलिरुबिन सामान्य थियो । आँखा सामान्य अवस्थाको भन्दा पहेँलो थियो तर कलेजोको कुनै समस्या थिएन । कारण ः कोभिड–१९ बाट बच्न पछिल्ला २–३ महिना यता एक दिनमा हरेक पटक दुई चम्चा बेसार पानीमा मिसाएर पिउने गरेका रहेछन् ।

    बेसारको मनपरी प्रयोग निकै घातक हुनसक्ने चिकित्सा क्षेत्रका विज्ञ बताउँछन् । बेसार पानी अनियन्त्रित रूपमा खाँदा कोरोना भाइरस मार्छ वा त्यसको सङ्क्रमण हुन दिँदैन भन्ने दाबीको वैज्ञानिक प्रमाण छैन ।

    बेसारले शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली सुदृढ गर्छ भन्ने कुरा विभिन्न अध्ययनले भने देखाएका छन् । तसर्थ हाम्रो भान्सामा तरकारी र दालमा प्रयोग हुने बेसारको मात्रा नै ठीक रहेको र यो भन्दा बढाउनु आवश्यक नरहेका विज्ञको सुझाव छ ।

    गुर्जोले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने आयुर्वेदका विज्ञ जितेन्द्रमान वैद्य बताउनुहुन्छ । उहाँ यसले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउनुका साथै ज्वरो, रुघाखोकी निको हुन्छ भन्नुहुन्छ ।
    सामान्यतया खान मिल्छ तर खाने तरिका भने उमेर र तौल अनुसार फरक फरक हुन्छ । वैद्यले आयुर्वेद चिकित्सकको सल्लाह अनुसार खानुपर्छ, आफ्नै तरिकाले मात्रा निर्धारण गरेर खानु घातक हुन सक्छ भन्नुभयो ।

    उहाँले गुर्जो खाने व्यक्तिमा रक्तचाप न्यून छ भने हरियो बोक्रा फालेर मह, मिश्री, सखर वा बिरेनुन मिलाएर आधा मात्रा खानुपर्ने सुझाव दिनुहुन्छ । वैद्यका अनुसार गर्भवती, दूधपान गराइरहेका आमा, पाँच वर्ष मुनिका बालबालिका, पखाला लागेका बिरामीले गुर्जोको प्रयोग गर्नुहुँदैन । गोरखापत्र दैनिकबाट

    प्रतिकृया दिनुहोस्

    पुँजीवादीहरु आफ्नो स्वार्थ सिद्ध गर्न प्रेस स्वतन्त्रताको कुरा गर्छन् : बिसंखे

    नेकपा (माओवादी केन्द्र) की स्थायी समिति सदस्य अन्जना बिसंखेले प्रेस स्वतन्त्रता पुँजीवादीहरुको कब्जामा परेको बताएकी...

    पाँचखालमा प्रदेश स्तरीय स्काउट क्याम्प हुने

    काभ्रेको पाँचखालमा प्रदेश स्तरीय वृहत स्काउट क्याम्प हुने भएको छ । नेपाल स्काउट पाँचखाल नगर...

    उपप्रधान तथा गृहमन्त्री लामिछानेको भक्तपुरमा १ रोपनी जग्गा

    सरकारका उपप्रधान तथा गृहमन्त्री रवि लामिछानेको भक्तपुरमा १ रोपनी १ आना पैतृक सम्पत्ति रहेको छ...

    कान्तिपुर मिडिया ग्रुपका अध्यक्ष कैलाश सिरोहिया पक्राउ

    कान्तिपुर मिडिया ग्रुपका अध्यक्ष कैलाश सिरोहिया पक्राउ परेका छन् । सिरोहियालाई नागरिकता कीर्ते आरोपमा प्रहरीले...

    भक्तपुरमाथि विभेद भएको छ : मेयर प्रजापति

    आदरणीय नगरबासी दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरू, दोस्रो कार्यकालको निम्ति हामी निर्वाचित भएर बहाली भएको आज दुई...