News Portal

  • सहकारीका समस्या माथि मन्थन

    भक्तपुरपोस्ट संवाददाता भक्तपुर, २४ फागुन २०७९
    १९५ पटक
    भक्तपुर, २४ फागुन २०७९

    राजधानीमा बुधबारदेखि सहकारीका व्यवस्थापन प्रमुखहरुको राष्ट्रिय गोष्ठी शुरु भएको छ । नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रीय सहकारी संघ (नेफ्स्कून) को आयोजनामा भएको गोष्ठीमा वक्ताहरुले सहकारीको वित्तीय सुशासनमा केन्द्रित हुन प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) हरुलाई सुझाव दिए । सञ्चालकहरुले बदमासी गरे त्यसको प्रतिवादव्यवस्थापकहरुले गर्नुपर्ने समेत वक्ताहरुले सुझाव दिएका छन् ।

    कार्यक्रममाबोल्ने अधिकांश सहकारीकर्मीहरुले सरकारले बचतको सीमा २५ लाखतोक्नलागेको प्रति चिन्ता व्यक्त गरे ।कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि प्रतिनिधिसभाका सभामुख देवराज घिमिरेले सहकारीको सुशासनका लागि स्पष्ट ऐन कानुको आवश्यक पर्ने र त्यसका लागि सरकार तयार हुनुपर्ने बताए ।
    ‘देशमाआर्थिक समस्यामाआइरहेको छ, सहकारी र लघुवित्तमा चरम समस्या छ । के कारणले यस्तो समस्याआइरहेको हो ?किनवित्तीय सुशासन छैन ? सरकारको ध्यानजानु जरुरी छ’ सभामुख घिमिरेले भने, ‘सरकारले आवश्यककानुनकालागितयारी गरोस् यसमा सहयोग गर्न म तयार छु ।’

    सोही अवसरमा सभामुख घिमिरेले सहकारी गाउँगाउँमागरिब किसानहरुको साना सानापुँजी संकलन गरेर वित्तीयउपार्जनमालगाउने सामाजिक संस्था भएकाले यस्तो संस्थालाई बचाउनु सबैको दायित्वभएको बताए । ‘उत्पादन, रोजगारीबाट गरिबी हटाइ समाजवाद उन्मुख समाजवाद स्थापना सहकारीबाट हुने भएकाले यसतर्फ सरकारको यथोचितध्यानपुगोस् भन्ने मलाई लाग्छ’उनले भने, ‘तर पछिल्लो समय सहकारीको माध्यमबाट ठगीगर्ने प्रवृति बढ्दै गएका भन्ने गुनासाहरु सुनिराखेका छौं । यस्तो कार्याललाई नियन्त्रणगर्न आवश्यक छ । सरकारले यसको अनुगमन गर्नुपर्यो रदेखा परेका समस्या समयमै समाधानगर्नुर्यो’ उनले भने ।
    सोही अवसरमा सभामुखघिमिरेले ७खर्ब भन्दाबढी रकम परिचालनगर्ने सहकारीलाई व्यवस्थि तगर्न छुट्टै ऐन आवश्यकभएको समेत बताए । सम्पत्ति शुद्धीकरणको हिसाबले सहकारीमा अवैध धन हुन्छ भन्दै बचतमा २५ लाखको सीमाको कुरा आएको बताउँदै घिमिरेले सो क्षेत्रमा यस्तो हुँदैन भनेर ग्यारेन्टी गर्न सके त्यो सीमा हट्न सक्ने समेत बताए ।

    कार्यक्रममा राष्ट्रिय सहकारी महासंघका पूर्व अध्यक्षएवम् पूर्वमन्त्री केशवप्रसाद बडालले सहकारीमा प्रविधि अत्यावश्यक भएको बताए । कुनै पनि समुदायपछि पर्न नहुने र त्यसकालागि सहकारीले सहयोग गर्नुपर्ने उनले बताए ।
    ‘सहकारीमा गैरकानुनीमुद्राप्रयोग होस् भन्ने हामीपनिचाहदैँनौं, सहकारीमाकालोधन छ भन्ने भ्रमफिजाइएको छ’उनले भने, ‘सहकारीको मूल्य, मान्यतामानचलेका सहकारीमा समस्याआएको हो । सहकारीमा २५ लाखको सीमाकुनै पनिकारणले उचितछैन यसको कार्यान्वयनहामीलाई मान्य छैन । यो प्रावधान तत्काल हटाइयोस्’ उनले भने ।
    जहासम्म सहकारीमा समस्याको विषय छ, संघ संस्थाहरु ऐन नियम, विनियमअनुसार चले समस्यानआउने बताउँदै उनले त्यसकालागि संघ संस्थाकाव्यवस्थापकहरु चनाखो हुनुपर्नेबताए ।

    यस्तै भनाई राष्ट्रिय सहकारी विकास बोर्डका सहअध्यक्ष मित्रराज दवाडीको पनि रहेको छ । स्वनियमनमा चलेको सहकारीमा समस्या नरहेको बताउँदै सहअध्यक्ष दवाडीले सहकारी नचलाई बैंकसँग प्रतिष्पर्धा गर्नेहरु समस्यामा फसेको बताए । नीति, नियम कार्यान्वयन गर्ने व्यवस्थापक नै भएकाले बढी जिम्मेबार हुनुपर्ने उनको भनाइ छ ।
    ‘उद्यमी बन्न ऋण प्राथमिकतादिनुपर्छ, घरघडेरीमा ऋण दिन कडाइ गर्नुपर्छ । चलायमानहुने ठाउँमा मात्र ऋणदिए आर्थिक रुपान्तरण हुने हो । तर,अधिकांश संघ संस्थाले घडेरीमा ऋणलगानी गरेका छन्, कतिपय सहकारी आफैले घडेरी किनलेकाले समस्या आएको हो’ उनले भने ।
    बचतमा क्यापिङको सन्दर्भमा असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै अध्यक्ष दवाडीले भने, ‘समस्या बचतमा होइन व्यवस्थापनमा हो । यसो हो भने बचतमा मात्र किन ऋणमा पनि क्यापिङ गरौं ।’ सहकारीमा २५ लाखको सीमा हटाउन माग गरे ।

    तर, सहकारीमा सम्पत्ति शुद्धीकरणको समस्या छैन हुँदैन भन्ने ग्यारेन्टीभएबचतको सीमामापुनरविचार हुन सक्ने भुमिव्यवस्था सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयका सचिव डा.दामोदर रेग्मीले बताए ।‘सहकारीमा केहीचुनौती थपिएका छन् । सहकारी तीन तहमा गएपनि तल संरचना बन्न नसक्दा समस्याआएको हो’ सचिव रेग्मीले भने, ‘कोभिडकाकारण समग्र वित्तीय क्षेत्र नै आक्रान्तबन्दा समेत सहकारीमाअसर परेको छ । सहकारीकर्मीहरु सचेत भए वित्तीय सुशासन कायम गर्ने हो भने समस्या आउँदैन’उनले भने ।
    सोहीअवसरमा सचिव रेग्मीले सहकारी ऐनलाई पनिजतिसक्दो चाढो ल्याउनुपर्ने बताए ।

    सोही कार्यक्रममा सहकारी विभागका रजिष्ट्रार नमराज घिमिरेले सहकारीमा समस्या नरहेको बताए । सहकारीको नाममा गलत काम गरेकाले समस्या आएको उनको भनाइ छ ।

    ‘सहकारीका सञ्चालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमालिएको छ, ती सहकारी होइन, बदनामगरिरहेकाछन्’ उनले भने । देशैभरी सेवा केन्द्र खोलेर बजार प्रतिनिधि चिनेको भरमा करोडौं बचत राख्ने गरिएको र लगानी आफ्नो स्वार्थ अनुकुल खोलिएका कम्पनीमालगानी गर्दा समस्या आएको उनले बताए । विश्वमै आएको समस्या नेपालीवित्तीय क्षेत्रमा पर्नुु स्वभाविक भएपनि सहकारीमा त्यसको असर नपरेको उनले बताए ।

    सहकारी बिग्रिने, बिगार्ने ५० प्रतिशत भन्दा बढी जिम्मेवारी प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको हुने उनले बताए । सिइओ भ्रष्ट भए, सहकारी बदनाम हुन्छ । सञ्चालकमा राजनीति हुन्छ । कर्मचारीमा विज्ञता हुन्छ, निर्णयमा सहयोग गर्ने र कार्यान्वयन गर्ने हो’उनले भने ।
    नेपाल बचत तथाऋण सहकारी केन्द्रिय संघ (नेफ्स्कून) काअध्यक्ष परितोष पौडेलले सहकारीका चालक (व्यवस्थापक) हरु सक्षम भए संस्थाहरु दुर्घटनामा नपर्ने बताए ।

    प्रतिकृया दिनुहोस्

    ४ सवारी साधन ठोक्किदा गयो २ जनाको ज्यान

    नारायणगढ-मुग्लिन सडक खण्डमा आइतबार राति भएको सवारी दुर्घटनामा परी मृत्यु हुनेको सङ्ख्या दुई पुगेको छ...

    चाँगुनारायणका उपप्रमुखको तलब र भत्ता, स्कूले विद्यार्थीलाई पोशाक र जुत्ता

    भक्तपुरको चाँगुनारायण नगरपालिकाका उपप्रमुख रमेश बुढाथोकीले आफूले पाउने तलब भत्ताको रकम विद्यालय पढ्ने बाबुनानीहरुको लागि...

    सिरोहियाको पक्षमा बोलेर आलोचित बनेका महले मागे माफी

    कान्तिपुर मिडिया ग्रुपका अध्यक्ष कैलास सिरोहियाको पक्षमा बोलेपछि आलोचित बन्न पुगेका कलाकारद्वय मदन कृष्ण श्रेष्ठ...

    दधिकोटका घिमिरेलाई उत्कृष्ट मानव अधिकार सेवा पुरस्कार

    भक्तपुरको सूर्यविनायक- ४ दधिकोट निवासी लोकनाथ घिमिरेलाई उत्कृष्ट मानव अधिकार सेवा पुरस्कार प्रदान गरिएको छ...

    सेक्युरिटी प्रिन्टिङ प्रेसमा दोषी ठहर इन्जिनियरले गरे भक्तपुरस्थित आफ्नै निवासमा आत्महत्या

    भ्रष्टाचार मुद्दामा विशेष अदालतले दोषी करार गरेपछि एक सरकारी कर्मचारीले आत्महत्या गरेका छन् । सेक्युरिटी...